‘Sự im lặng’

04/06/2010 - 17:21 Lili Từ    

Vết sẹo do chiến tranh gây ra hay tổn thương trong quan hệ gia đình đều không thể chữa lành nếu con người ta chọn sự im lặng và không chịu đối diện với sự thật. Xem trích đoạn vở kịch ‘Silence’ nhà văn Úc gốc Việt Hoa Phạm.

• Bình chọn (0)
• Ý kiến (0)
• Chia sẻ
• Bản in

This element requires Adobe Flash Player 9.0.115 (or higher). We've detected that you don't have the player or your player is out of date. You can download & update your player at www.adobe.com.

Bối cảnh của vở kịch được xây dựng xung quanh một đám giỗ. Những ký ức đau buồn về chiến tranh, mất mát và những khốn khó trong quá trình di dân của những người Việt đến Úc được khơi gợi lại bởi sự kiện này. Ba người phụ nữ trong gia đình không thể đến gần với nhau được bởi những bí mật trong gia đình, xung quanh người chồng đã qua đời - bóng ma luôn ám ảnh họ.

Sinh ra và lớn lên tại Úc, Hoa Phạm là một nhà văn và nhà tâm lý học. Bốn tác phẩm của cô và một số truyện ngắn đã được xuất bản. Hai trong ba vở kịch của cô cũng được đưa vào dàn dựng và trình chiếu cho khán giả Úc. Vở ‘Silence’ được Hoa viết năm 2007 dựa vào câu chuyện có thật của sáu người phụ nữ trong cộng đồng người Việt tại Úc.

“Tôi muốn thể hiện sự im lặng tồn tại trong cộng đồng người Việt, đặc biệt của những người phụ nữ và những đề tài thường được xem là cấm kị thường không thể chia sẻ được với người bên ngoài. Sự im lặng mà tôi muốn nói ở đây không chỉ là những bí mật trong nội tâm của những người phụ nữ ấy mà là sự im lặng quanh những cái chết hay nỗi đau,” Hoa nói.

Đào, một cô gái thuộc thế hệ người Việt thứ hai tại Úc, trở về đám giỗ của cha từ chuyến đi Việt Nam lần đầu tiên, đã hoàn toàn thay đổi cách nhìn. Đào được hé mở về một số bí mật của gia đình qua những người bà con nên cô cũng tìm cách ép bà và mẹ giải thích về lý do gia đình mình quyết định sang Úc.

“Dì Chi đã giúp mình mở mắt về nhiều điều. Dì nói chúng tôi những Việt Kiều luôn sống trong sự phủ nhận. Họ vẫn nghĩ rằng có thể tìm lại được cuộc sống trước đây bằng cách giương ngọn cờ của miền Nam Việt Nam trong khi nước Việt Nam đã tiến lên phía trước. Chúng ta đã thua và chúng ta vẫn cứ bám chặt lấy quá khứ.” (trích lời kịch của Đào)

Trái ngược với những cảm nhận từ chuyến đi của cô cháu lớn lên Úc, bà nội cô vẫn luôn ám ảnh về những ký ức chiến tranh và cho rằng Việt Nam là mảnh đất của những điều đáng sợ và khổ đau.

“Tôi nhớ nỗi ô nhục khi phải ở tù. Không thức ăn. Không có gia đình tới thăm. Chúng tôi phải đổi gạo mốc để lấy một chút xíu thịt. Chúng tôi phải kết tóc rụng để làm dây phơi đồ. Một cô gái trẻ bị bắt đi tù vì tội bán dâm. Cô ta ngủ với một người đàn ông và bị lây bệnh truyền nhiễm. Cô ta làm tất cả những điều đấy chỉ để đổi lấy một tô phở.” (trích lời kịch của Bà)

Nhân vật người mẹ với trách nhiệm nuôi người mẹ già của người chồng quá cố đã luôn chôn chặt những bí mật về người chồng để có thể giữ đúng vai trò của một người mẹ, người con dâu.“… Không một ai biết. Không ai sẽ được biết. Tôi là một người phụ nữ góa chồng đáng kính và có một gia đình phải chăm nom. Hạnh phúc của họ phải được đặt trên hết.” (trích lời kịch của Má) Tuy nhiên chính những bí mật này lại khiến bà không thật sự hiểu được tâm sự của con gái cũng như cởi mở được với mẹ chồng.

Khi ba người phụ nữ này tìm cách để hiểu và đến gần nhau hơn thì cũng là lúc mâu thuẫn trong gia đình được đẩy lên cao trào và sự im lặng đã bao trùm lấy họ. Sự xuất hiện của bóng ma của người con trai, người chồng và người cha đã mất, đã khiến cả ba người phụ nữ phải đối thoại với sự im lặng của chính họ bấy lâu nay.

Bóng ma được thể hiện trên sân khấu bằng những con rối theo phong cách Bunraku – Nhật Bản do nghệ sĩ Penelope Bartlau dựng hình. Những bóng ma đã thực sự trở thành điểm sáng của sân khấu với những cảnh bà nội bị nhập hồn hay cuộc trò chuyện của những nhân vật với hồn ma.

Những gì xảy ra trong ngôi nhà của ba người đàn bà và một hồn ma này đã khắc họa được những vấn đề chung của xã hội hiện đại về mâu thuẫn thế hệ, sự phản bội, mất mát và tình yêu thương.

Câu chuyện cũng mở ra con đường có thể giải quyết những mâu thuẫn trong các gia đình di dân tại Úc. Thế hệ thứ hai, đại diện là Đào, cởi mở hơn trong cách nhìn do ảnh hưởng theo lối sống của Úc những vẫn hiểu được các giá trị truyền thống, là người chủ động lôi kéo các thành viên khác mở lòng với nhau hơn về những bí mật gia đình và nỗi đau vẫn còn vương lại từ quá khứ mà ở đây là chiến tranh Việt Nam.

Qua vở kịch văn hóa truyền thống và ảnh hưởng của đạo Phật cũng như niềm tin vào những yếu tố duy tâm, hồn ma của người Việt được giới thiệu đến những người Úc đến từ những nền quốc gia khác rất thành công.

Cuối cùng, không phải chỉ liên quan đến những người di dân, vở kịch là một câu chuyện giàu tính nhân văn về cuộc sống, về phản ứng của mỗi con người trước những chọn lựa khó khăn và việc chúng ta luôn sống theo những hệ quả.