Lễ hội của saxophone và trumpet

19/06/2009 - 12:26 Anh Đức    

48 ban nhạc đến từ nước Úc và khắp nơi trên thế giới đã mang đến một bữa tiệc của nhạc Jazz và Blues trong suốt ba ngày tại Sydney

• Bình chọn (0)
• Ý kiến (0)
• Chia sẻ
• Bản in

Michelle van der Meer đang trình diễn (Nguồn ảnh: Anh Đức)

Bữa tiệc miễn phí

Anita Wardell là niềm tự hào của nhạc Jazz nước Úc. Sinh trưởng ở Anh quốc, nhưng Anita chọn học về Jazz tại trường Đại học Adelaide. Cô đã trở nên nổi tiếng toàn thế giới bởi giọng ca điêu luyện và những màn biểu diễn ngẫu hứng. Vượt qua nhiều khuôn mặt sáng giá, Anita mới đây được chọn vào vai huyền thoại Jazz, Ella Fitzgerald, trong một bộ phim tưởng nhớ bà do BBC sản xuất. Với Anita, nước Úc là nơi tạo cho cô sự thành đạt. Lễ hội nhạc Jazz lần này là cơ hội để cô tái ngộ đầy ấn tượng với các ‘fan’ hâm mộ của mình ở Úc.

Một ngôi sao sáng khác của nền âm nhạc Úc là Jeff Duff. Khởi nghiệp ở Melbourne giữa thập niên 1970, Jeff nổi tiếng là một ca sĩ có nhiều sáng tạo trong cách hát. Ông đã kết hợp phong cách của Frank Sinatra và David Bowe để tạo ra một lối hát độc đáo. Ông cũng được biết đến khi thủ vai chính về nhạc sỹ Rod Harley trong bộ phim của Úc ‘Sons of steel’. Ở lễ hội lần này, Jeff và ban nhạc ‘The Prophets’ mang đến một sự pha trộn đầy bất ngờ của các thể nhạc Blues, Jjazz, Soul và Punk.

Chơi liên tục một tiếng đồng hồ, hát một cách vừa cuồng nhiệt vừa bình thản với chất giọng mãnh liệt, truyền cảm như không hề biết mệt mỏi, đó chính là Michelle van der Meer và ban nhạc ‘The Midnight Ramblers’. Mang trong mình dòng máu Hà Lan, Michelle chọn nước Úc để sinh sống và được xem là một giọng ca thuộc hàng ‘diva’ của Sydney. Michelle từng được trao giải nữ nghệ sỹ hát nhạc Blues hay nhất nước Úc.

Còn rất nhiều ca sĩ cùng 48 ban nhạc đến từ Úc và nhiều nước trên thế giới đã tham dự lễ hội thường niên lần thứ 21 của nhạc Jazz và Blues tại Darling Habour, Sydney. Cuộc chơi diễn ra suốt ba ngày liền trong dịp nghỉ lễ mừng sinh nhật Nữ hoàng (8/6/2009). Diễn ra tại 5 sân khấu khác nhau, với hơn một nửa số buổi trình diễn được thực hiện ngoài trời và miễn phí, lễ hội đã mang lại một bữa tiệc âm nhạc thú vị cho khán thính giả.

Xoay và quay

“Sway with me, everybody!” Các ca sĩ vừa hát vừa kêu gọi mọi người cùng nhảy múa. Phía bên dưới sân khấu, những khán giả đủ mọi lứa tuổi đang lắc lư, uốn éo, và xoay vòng theo điệu nhạc xập xình đến mê hoặc.

Ông John Anderson , một khán giả cuồng nhiệt nhất, liên tục nhảy trong lúc nhạc chơi. Ông tiến sát tới bục sân khấu để nhảy khi Michelle hát. “Thật tuyệt vời. Tôi đã gần 60 tuổi rồi. Tôi bị Jazz lấy mất hồn từ khi còn thanh niên. Gần đây, tôi có nghe Michelle và ngay lập tức hâm mộ. Giọng ca của cô ấy thật điêu luyện, bởi vì Blues là thể loại nhạc rất khó hát.”

“Khác với pop, rock, nhạc Jazz và Blue tuy không quá phổ thông nhưng có thể phù hợp với mọi lứa tuổi” - Juan Carlos Valencia, nghiên cứu sinh âm nhạc người Colombia ở Sydney, cùng vợ và một nhóm bạn đi tham dự lễ hội cho biết. “Người già có thể tìm thấy sự du dương của những giai điệu dập dìu trộn lẫn giữa Jazz và Blues. Các bạn trẻ có thể say đắm với sự phá cách, khi cao trào, khi suy tưởng và đặc biệt là khát vọng tự do. Bởi vì bản chất của Jazz là sự ngẫu hứng - ngẫu hứng từ trong bản nhạc được soạn cũng như khi trình diễn.”

Đương nhiên là đám nhóc của các gia đình thì không chịu ngồi yên. Chúng chạy nhảy tung tăng và sắp hàng nhún nhảy trước sân khấu. Văn hóa ở Sydney nói chung và nước Úc nói riêng là các gia đình trẻ thường tụ tập đến những điểm vui chơi ngoài trời vào cuối tuần để thư giãn. Trong mùa đông lạnh giá này, được hâm nóng bởi âm nhạc quả là điều lý tưởng.

Một nhóm thanh niên da màu tụ tập chính giữa khán đài và nhảy theo nhạc một cách rất bài bản, duyên dáng. Dường như họ muốn thể hiện sở trường của mình với nhạc Jazz vốn bắt nguồn từ cộng đồng gốc Phi tại Mỹ.

Tình cờ tôi gặp gia đình chị Trang, anh Hải, nghiên cứu sinh tại trường Đại học Công nghệ Sydney (UTS). Anh Hải tâm sự: “Nhà mình ở gần city, nên cũng hay cho cháu nhỏ đi chơi cuối tuần. Ở Việt Nam, nhạc Jazz được xếp vào loại khó nghe, kén khán giả. Tôi nghĩ một phần vì thị hiếu người dân chưa thưởng lãm được nhưng cũng một phần từ chính những người trình diễn đã làm cho Jazz trở nên một cái gì đó ‘ma quái’, lập dị. Ở Úc, tôi thấy rất nhiều người thích nhạc Jazz. Tôi tuy không rành về nhạc, nhưng nghe cũng thấy ‘vào’ lắm!”

Âm nhạc của sự hòa hợp

Theo các tư liệu về Jazz thì thể loại nhạc này ra đời từ nửa cuối thế kỷ 19 - giai đoạn hậu chiếm hữu nô lệ. Jazz khởi nguồn từ New Orleans (Hoa Kỳ), một thành phố đặc biệt nổi tiếng là cái nôi của nhiều dòng nhạc trên thế giới.

Ban đầu, Jazz là một kiểu chơi nhạc đặc thù của người nô lệ da đen, với giai điệu dân gian châu Phi. Sau này, theo những biến động thời cuộc và giao lưu văn hóa, nhạc Jazz ngày càng mở rộng và kết hợp nhiều thể loại khác nhau, từ nhạc Blues, Church (nhà thờ), cho đến cả nhạc Dance. Jazz cũng được chia thành hàng chục nhánh khác nhau, tùy thuộc vào các trào lưu và cách chơi của nghệ sỹ. Có thể nói, nổi tiếng nhất là ‘hot Jazz’ do Louis Amstrong khởi xướng và cũng bắt đầu thời kỳ nhạc Jazz toàn cầu hóa.

Nhạc Jazz đến Úc từ những năm 1920 nhưng phải sau Chiến tranh Thế giới Thứ hai, mới thực sự phổ biến. Đánh dấu bằng cuộc trình diễn lớn tại Melbourne năm 1946, nhạc Jazz sau đó đã có mặt trong mọi không gian, từ sân khấu lớn, đến các câu lạc bộ, các lễ hội trên toàn nước Úc. Những tên tuổi đã trở thành huyền thoại của nhạc Jazz của đất nước này có thể kể đến Bernie McGann (chơi saxophone), Mike Nock (chơi piano), Dale Barlow và Sandy Evans (bộ đôi saxophone).

Điều đặc biệt của nhạc Jazz ở Úc chính là sự cách tân độc đáo thể nhạc này. Với sự đa dạng các nhóm sắc dân khác nhau, nước Úc quy tụ nhiều nghệ sỹ từ nhiều nơi trên thế giới và họ đã tạo nên một diện mạo của Jazz theo cách rất riêng, phối hợp bản sắc của nhiều nền văn hóa khác nhau. Đơn cử như Jackie Orszaczky, một ‘cây saxophone’ người gốc Hungary. Ông nổi tiếng với việc pha trộn âm hưởng nhạc Blues của vùng Đông Âu với giai điệu truyền thống Trung Quốc vào nhạc Jazz.

Juan Carlos cho biết thêm: “Chính cái tính chất đa văn hóa ở Úc đã tạo cho nhạc Jazz một sức sống mới. Đó là lí do tôi chọn nơi này để thực hiện dự án nghiên cứu về âm nhạc và sự hòa hợp của các nhóm cộng đồng. Tôi nhận thấy rằng, ở nơi nào nhạc Jazz được ưa thích thìở đó, con người luôn thân thiện và yêu chuộng hòa bình.”