Nhịp sống

Kiều hối “đổ” về Việt Nam ngày một tăng

07/12/2011 - 10:44 Thế Văn

Thống kê của Ngân hàng Thế giới (WB) cho thấy năm nay lượng kiều hối Việt Nam nhận được sẽ ở mức khá cao, khoảng 9 tỉ đô Mỹ. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia thì con số này cũng chỉ là tương đối.

Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng lượng kiều hối đổ về Việt Nam năm 2011 ước đạt 9 tỉ đô Mỹ như Ngân hàng Thế giới đưa ra cũng chỉ là tương đối. (Nguyễn Ken)

Kiều hối tăng trên 10%/ năm

Đầu tháng 12 hàng năm được các ngân hàng tại Việt Nam gọi là “bắt đầu mùa kiều hối” khi dòng tiền đổ về phục vụ nhu cầu tiêu dùng Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, năm nay ngay từ tháng 11, hàng loạt ngân hàng đã tung ra các chương trình khuyến mãi, ưu đãi để thu hút Việt kiều gửi tiền về trong nước qua hệ thống ngân hàng của họ.

Việt Nam hiện có khoảng 4 triệu Việt kiều sinh sống tại hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ cùng hàng trăm nghìn lao động ra nước ngoài theo diện xuất khẩu lao động, du học sinh ở lại làm việc… Thống kê những năm gần đây cho thấy Việt Nam nằm trong danh sách 10 nước có lượng kiều hối chuyển về lớn nhất và mức tăng bình quân luôn trên 10%/năm. Lượng kiều hối được chuyển về chủ yếu từ các quốc gia: Mỹ, Canada, Australia, Đức, Pháp, Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc…

Nếu như năm 1999, lượng kiều hối chuyển về nước mới chỉ chiếm 4,2% tổng sản lượng nội địa (GDP) thì năm 2002 con số này đã tăng lên 7,8%, năm 2010 là khoảng 7,7% GDP. Nhiều chuyên gia nhận định trong khi các nguồn khác như vốn hỗ trợ phát triển (ODA), vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FII) đóng góp vào cán cân thanh toán ngày một khó khăn thì kiều hối vẫn tăng đều và dồi dào.

Trả lời phỏng vấn Thông tấn xã Việt Nam mới đây, ông Tạ Nguyên Ngọc - Vụ trưởng Vụ Quan hệ kinh tế - Khoa học công nghệ (Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài) cho rằng rất khó thống kê chính xác lượng kiều hối gửi về Việt Nam hàng năm. Bên cạnh việc cộng gộp các báo cáo của các ngân hàng thì hiện nay việc chuyển tiền về nước còn có nhiều hình thức khác nữa. Đó là chưa kể đến hình thức khá phổ biến trong các gia đình có con em học ở nước ngoài: nhờ người quen ở nước ngoài chi trả tiền học và trả lại cho thân nhân của người quen đó ở Việt Nam. Nếu trước đây kiều hối được chuyển về cho thân nhân thì hiện nay kiều hối còn được dùng đầu tư vào làm ăn, kinh doanh chứ không chỉ cho nhu cầu tiêu dùng.

Chủ yếu đầu tư vào bất động sản

Thông tin được Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa - Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia đưa ra tại hội thảo mới đây cho thấy lượng kiều hối đang đổ mạnh vào thị trường bất động sản. Kết quả điều tra từ 4.000 hộ gia đình nhận kiều hối mới đây đã có tới 52% lượng kiều hối được đầu tư vào bất động sản, số còn lại được dùng để gửi tiết kiệm và tiêu dùng. Thống kê của Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia cũng cho thấy lượng kiều hối đổ vào bất động sản trong thời gian qua đang tăng nhanh, trong khi đầu tư FDI vào bất động sản giảm mạnh.

Trao đổi với Bay Vút, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng lượng kiều hối đổ về Việt Nam những năm tới chắc chắn sẽ còn tăng khi lượng người Việt ra nước ngoài làm ăn, buôn bán, lao động có xu hướng tăng lên. Đó là chưa tính tới số lượng Việt kiều đang sinh sống tại các nước phát triển trong một thời gian dài đã khẳng định được vị trí của mình và có cuộc sống, kinh tế khá thành đạt.

“Mặc dù bức tranh kinh tế trong nước có nhiều bất ổn vĩ mô, tỉ giá hối đoái biến động… nhưng những điều này không hề ảnh hưởng tới cuộc sống của Việt kiều. Hơn nữa tiền đồng (VNĐ) mất giá chứ dòng kiều hối ngoại tệ ở các nước phát triển gửi về không có nhiều biến động lắm”, bà Phạm Chi Lan nói.

Bà Lan cho rằng việc kiều hối được đem gửi tại các ngân hàng và đầu tư bất động sản không có gì quá khó hiểu.

“Kinh tế khó khăn, các ngân hàng phải chạy đua huy động với lãi suất cao - cao hơn nhiều nước trong khu vực nên có một khoản tiền lớn mang đi gửi cũng là một cách đầu tư sinh lời. Đó là chưa kể: mặc dù gặp biến động, khó khăn nhưng bất động sản ở Việt Nam vẫn ở mức cao so với các nước khác và vẫn được coi là một mảnh đất sinh lời tốt”, bà Lan lý giải. Hơn nữa nếu như trước đây kiều bào gặp khó khăn trong việc sở hữu nhà đất thì sau khi Nghị định 71 ra đời đã cho phép kiều bào tham gia mua bất động sản, góp phần kích thích không nhỏ trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, thống kê của Ủy ban tài chính Quốc gia cũng cho thấy tình hình dư nợ bất động sản đến giữa năm nay của các tổ chức tín dụng vẫn khá lớn, khoảng 245.000 tỷ đồng, tương đương với 10% tổng dư nợ của nền kinh tế, trong đó nợ xấu bất động sản chiếm khoảng 3%. Đặc biệt, nợ thuộc nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) chiếm khoảng 40%. Tín dụng bất động sản chủ yếu tập trung vào hai thị trường TP.HCM và Hà Nội với tỷ lệ tương ứng là 45% và 18% tổng dư nợ bất động sản.

Bà Phạm Chi Lan nhận định việc đầu tư vào bất động sản, chứng khoán hay các hợp đồng làm ăn khác không thể tránh khỏi rủi ro. Tuy nhiên, kiều hối là nguồn ngoại tệ không hoàn lại nên ổn định hơn ngoại tệ vay, viện trợ, giúp Việt Nam giảm thiểu nhiều rủi ro huy động vốn, giảm sự phụ thuộc vào nguồn vốn nước ngoài.

“Kiều hối được coi là một dạng viện trợ của tư nhân cho tư nhân nên việc sử dụng vào mục đích gì cũng được tính toán khá kỹ, góp phần kích thích phát triển trong khu vực kinh tế tư nhân”, bà Lan nói.

Bên cạnh đề nghị phải có nhiều chính sách, chủ trương thu hút kiều hối bằng cách bỏ nhiều quy định về thuế, không giới hạn số lượng ngoại tệ gửi về, bà Phạm Chi Lan nhấn mạnh đến việc nâng cao chất lượng, tay nghề lao động Việt Nam.

“Trong khu vực, lượng kiều hối gửi về của Việt Nam vẫn thua Phillippines, đặc biệt từ lĩnh vực xuất khẩu lao động bởi trình độ kỹ thuật, kỉ cương làm việc của ta không bằng họ. Tôi nghĩ rằng nếu Việt Nam không làm chặt khâu đào tạo, tuyển chọn người lao động có kỹ thuật tay nghề và tư cách đạo đức, ý thức kỉ luật lao động cao đưa đi xuất khẩu thì đây sẽ là điều đáng lo ngại”, bà Phạm Chi Lan bày tỏ.
_______

Đọc thêm bài liên quan:
WB: Việt Nam sẽ đạt lượng kiều hối 9 tỷ đô trong năm 2011