Nghệ sĩ piano Trịnh Mai Trang: “Làm người trước khi làm nghệ sĩ”

27/09/2011 - 11:18 Ngọc Trần    

Nghệ sĩ piano trẻ Trang Trịnh, từng được trao học bổng danh giá Sterndale Bennett để theo học tại Học viện Âm nhạc Hoàng gia Anh quốc và đoạt nhiều giải thưởng âm nhạc quốc tế, tâm sự về con đường nghệ thuật của cô.

• Bình chọn (0)
• Ý kiến (0)
• Chia sẻ
• Bản in

Âm nhạc là quà tặng tế nhị

Bay Vút: Ai là người có ảnh hưởng nhiều nhất đối với Trang để trở thành nghệ sĩ dương cầm Trang Trịnh và cô gái trẻ Trịnh Mai Trang hôm nay?

Trang Trịnh: “Leonard Bernstein là hình mẫu nghệ sĩ lý tưởng mà Trang hướng tới. Không chỉ là nghệ sĩ biểu diễn, nhạc trưởng mà còn là một người đi đầu trong lĩnh vực giáo dục âm nhạc tới quần chúng. Ngoài ra, cha mẹ của Trang luôn là hai người có ảnh hưởng lớn nhất. Trang sẽ mãi là fan trung thành của họ”. (Cười)

Bay Vút: Trong một phỏng vấn gần đây, Trang có nói “Hãy biết sống chậm và dành cho tâm hồn mình những khoảng thời gian tĩnh lặng. Những ai làm âm nhạc càng phải sống chậm”. Vậy vì sao Trang lại quyết định chọn sống ở TPHCM, nơi có nhịp sống hối hả và náo nhiệt?

Trang Trịnh: “Trang từng ước có một căn nhà giữa đồng cỏ xanh gần sông Danube tại nước Áo, ngay giữa lòng châu Âu. Những không gian tách biệt và yên tĩnh như vậy rất cần cho lĩnh vực đòi hỏi sự tập trung, tỉ mỉ và sáng tạo như âm nhạc. Nhưng có lẽ đó là một ước mơ khá xa xỉ và đôi chút ích kỷ của Trang”.

“Thực ra, khoảng lặng trong tâm hồn không phải đến từ ngoại cảnh, mà chính từ lối sống của mỗi người. Dù sống giữa lòng London náo nhiệt đến choáng ngợp, người ta vẫn có thể nuôi sống tâm hồn mình bằng nửa tiếng đọc sách trong một quán cafe đơn giản. Hơn nữa, để làm được những việc mình muốn, hiện tại Trang cần phải sống ở một nơi có thể giúp Trang hiểu nhiều hơn về cuộc sống của mọi người. Âm nhạc là quà tặng mà. Người ta không thể tặng một món quà tế nhị và ý nghĩa nếu không hiểu được người nhận”.

“Chạnh lòng” thì dễ, “hành động” mới khó

Bay Vút: Trang từng rất sốc khi về Việt Nam, nghe được những câu nói dễ làm nản lòng như “Khán giả không hiểu nhạc cổ điển đâu, biểu diễn ở Việt Nam chỉ như 'đàn gảy tai trâu' thôi”, hoặc “Có làm chương trình gì cũng không bán được vé đâu, chỉ phát vé mời thôi”. Được biết Trang đã hồi phục từ cú sốc đó bằng nỗ lực của mình. Nhưng còn những cú sốc văn hóa ngoài âm nhạc khác Trang gặp phải trong cuộc sống khi về Việt Nam sau bảy năm ở Anh?

Trang Trịnh: (Cười) “Những cú sốc văn hóa thì nhiều vô kể, từ không gian riêng tư cá nhân, phong cách làm việc, đến cách xưng hô, việc đi chợ nấu cơm... Có rất nhiều “tai nạn” nhưng hầu hết đều giúp Trang hiểu thêm về cuộc sống và con người của chính mình. Dù ở văn hóa nào thì Yêu thương và Nhẫn nại vẫn là chìa khóa giải quyết mọi vấn đề”.

Bay Vút: Ở Việt Nam hiện nay, mục Văn hóa của nhiều tờ báo, kể cả báo chính thống và những tờ báo điện tử lớn nhất, phần lớn là tin giải trí mang tính thương mại hơn nghệ thuật và văn hóa đúng nghĩa. Trang có thấy “chạnh lòng” và bạn làm gì để vượt qua cảm giác đó?

Trang Trịnh: “Không ai có thể phủ nhận sức mạnh gần như tuyệt đối của truyền thông đến sự hiểu biết, định hướng thẩm mỹ và định hình văn hóa của một xã hội hiện đại. Sự thành công của âm nhạc cổ điển tại Anh quốc chẳng hạn, gần như hoàn toàn dựa trên ba trụ chính: Giáo dục phổ cập (ABRSM, Trinity exams) - Biểu diễn đại chúng (Proms, South Bank Centre) - Truyền thông chuyên sâu (BBC Radio 3, Classic FM...). Hay những cây bút viết về văn hóa nổi tiếng của New York Times đều là những người có kinh nghiệm trực tiếp và chuyên sâu trong lĩnh vực nghệ thuật”.

“Chạnh lòng” thì dễ, “hành động” mới khó! Có lẽ đã đến lúc các nghệ sĩ Việt Nam, trong đó có Trang, nên bắt đầu đóng góp cho hiểu biết chung của xã hội, chứ không chỉ ngồi chờ điều đó xảy ra. Trang mong là mình sẽ góp một phần nhỏ bé vào việc này trong tương lai”.

“Làm người trước khi làm nghệ sĩ”

Bay Vút: Diễn viên điện ảnh người Anh Helen Mirren (đoạt giải Oscar năm 61 tuổi với vai diễn nữ hoàng Elizabeth Đệ nhị trong phim “The Queen”) có nói, khi nhìn lại, bà thật sự cảm thấy mừng vì thành công không đến với bà khi quá trẻ. Về phần Trang, những giải thưởng danh giá và thành công khi tuổi đời còn trẻ như vậy ảnh hưởng ra sao đến cuộc sống của bạn?

Trang Trịnh: “Thành công thực sự không thể đo đếm được bằng các giải thưởng hay những cuống vé máy bay khi lưu diễn. Dĩ nhiên, những thứ đó là nguồn động viên tinh thần cho Trang, là niềm vui chung của nhiều người, là những cột mốc ký ức đáng nhớ. Nhưng Nghệ thuật là một con đường rất dài. Đã, đang, và sẽ luôn có người giỏi hơn Trang. Và xã hội chúng ta cần rất nhiều những người như vậy.”.

“Quan trọng hơn nữa, Nghệ thuật không phải là tất cả. Ngoài việc là một nghệ sĩ, Trang còn là một con người. Nói đúng hơn là hai thứ này không thể tách rời nhau được. Về đến nhà, Trang vẫn sẽ là một cô con gái, một người chị, rồi sau này là một người vợ, một người mẹ... Thật may là bố mẹ chưa bao giờ cho Trang cơ hội tự cao về những gì mình đạt được, mà luôn dạy Trang phải biết “làm người” trước khi “làm nghệ sĩ”. Mà biết đong đếm thế nào để biết được mình đã “làm người” thành công hay chưa?”

“Khúc dạo đầu” kết nối cảm xúc âm nhạc

Bay Vút: Trang đã chia sẻ về dự án mới nhất, “Nhật ký Dương cầm 2 - Khúc dạo đầu”: “Tôi mong muốn được thật sự kết nối với khán giả của mình, và không có sự kết nối nào có thể đạt được khi không có mối nguy đẹp đẽ nhất - mối nguy của sự dễ bị tổn thương, của sự mở lòng ra, cho mọi người thấy một Tôi khi thật sự là chính mình”. Trang có thể nói thêm đôi chút về dự án này?

Trang Trịnh: “Tâm điểm của dự án này là sự kết nối tay ba giữa Nhạc sĩ, Nghệ sĩ biểu diễn, và Khán giả. Đây là phần tiếp theo của Nhật ký Dương cầm, và nó cũng được xây dựng với nhiều sáng tạo, dành cho những khán giả mới, thậm chí lần đầu tiên tiếp xúc với âm nhạc cổ điển”.

“Để có sự kết nối tâm hồn trong bất kỳ mối quan hệ nào, người ta không chỉ đơn giản là chia sẻ những thông tin cơ bản như tên tuổi, nghề nghiệp... Người ta còn cần phải chịu bỏ đi rào chắn của chính mình, chấp nhận nguy hiểm của việc bị tổn thương khi cho người khác biết “sự thật” về bản thân”.

Bay Vút: Vậy Trang sẽ thể hiện sự thật về bản thân qua dự án mới này như thế nào?

Trang Trịnh: “Nói một cách trừu tượng thì âm nhạc chính là phần thế giới tâm hồn nơi con người chia sẻ cảm xúc với nhau. Để làm rõ được điều này cho những khán giả mới, Trang sẽ sử dụng hình thức “truyền thông” hữu hiệu nhất trong lịch sử loài người: kể chuyện”.

“Khác với “Nhật ký Dương cầm”, phần tiếp theo sẽ không còn là những dòng nhật ký của một Dương cầm trong trí tưởng tượng nữa, mà sẽ là những câu chuyện thật từ chính khán giả, chính họ sẽ chọn tác phẩm họ cảm thấy phù hợp nhất với câu chuyện của chính mình. Đây cũng là dịp để Trang giới thiệu đến khán giả Việt Nam một loại hình âm nhạc cổ điển rất dễ cảm nhận qua “Khúc dạo đầu” (Prelude)”.

Bay Vút: Cảm ơn Trang về cuộc trò chuyện này. Hi vọng “đến một ngày vẻ đẹp sâu sắc của nhạc cổ điển sẽ được công chúng Việt Nam đón nhận rộng rãi hơn" như Trang từng chia sẻ.