Afghanistan trước nguy cơ đổ vỡ bầu cử

02/11/2009 - 14:12 Bay Vút    
Nguồn Afghan president 'under pressure' to cancel poll

Cuộc bầu cử tổng thống đang ở Afghanistan hiện đang phải đối mặt với nguy cơ đổ vỡ sau khi ứng cử viên phe đối lập, ông Abdullah Abdullah, tuyên bố không tiếp tục tham gia tranh cử.

• Bình chọn (0)
• Ý kiến (0)
• Chia sẻ
• Bản in

Ông Abdullah rút lui đúng lúc cuộc bầu cử tổng thống ở Afghanistan bước vào giai đoạn quyết liệt (nguồn ảnh: Reuters)

Việc ông Abdullah rút lui trong cuộc bầu cử tổng thống dẫn tới việc Tổng thống Hamid Karzai hiện là ứng cử viên tổng thống duy nhất. Tuy nhiên ủy ban bầu cử độc lập của Afghanistan tin tưởng rằng cuộc bỏ phiếu vòng hai vào ngày 7/11 sắp tới sẽ vẫn được diễn ra công bằng và tự do ngay cả khi chỉ còn lại một ứng cử viên.

Quyết định rút lui khỏi cuộc bầu cử tổng thống được ông Abdullah đưa ra sau khi ông Kazai từ chối sa thải những nhân viên phụ trách bầu cử tại vòng bỏ phiếu thứ nhất diễn ra hồi tháng Tám. Khoảng hơn một triệu lá phiếu đã bị loại trong vòng bầu cử này.

Phe Taliban tuyên bố sẽ tiếp tục thực hiện các vụ tấn công phá hoại bầu cử ngay cả khi ông Abdullah không tham gia. Trong khi đó, người phát ngôn của Tổng thống Hamid Karzai cho rằng tổng thống không phải chịu trách nhiệm về quyết định của ông Abdullah.

Ngoại trưởng Mỹ, bà Hillary Clinton, cho biết bà đã nhận được quyết định không tham gia bầu cử của ông Abdullah và vẫn tiếp tục ủng hộ tổng thống tiếp theo của Afghanistan. Trong khi đó, Thủ tướng Anh Gordon Brown nói quyết định rút lui của ông Abdullah là dựa trên lợi ích quốc gia với mong muốn thống nhất.

Giáo sư Amin Saikal, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Ả-rập và Hồi giáo thuộc Đại học Quốc gia Úc, cho biết thêm những diễn biến mới nhất trong cuộc bầu cử ở Afghanistan. Theo ông, khả năng cuộc bầu cử tiếp tục diễn ra ngay cả khi chỉ còn một ứng cử viên là có thể, dù vậy, hiện Tổng thống Karzai đang phải chịu đựng một sức ép lớn tạm dừng cuộc bầu cử. Lí do một phần là nó quá tốn kém, một phần là một lực lượng lớn quân đội nước ngoài vẫn sẽ phải tiếp tục ở lại Afghanistan để bảo vệ cuộc bầu cử. Như vậy, sẽ có thể có thêm nhiều quân nhân phải hi sinh để đảm bảo an ninh cho bầu cử. Cộng đồng quốc tế sẽ gia tăng sức ép tạm ngừng cuộc bầu cử lên Tổng thống Karzai và chính phủ của ông bởi nếu chỉ có một ứng cử viên, cuộc bầu cử thực tế sẽ không có mấy giá trị khi hiến pháp không có điều khoản nào có thể vận dụng trong hoàn cảnh này. Ủy ban bầu cử độc lập, thực chất cũng không hoàn toàn độc lập khi mà tất cả các thành viên của ủy ban này đều được Tổng thống Karzai bổ nhiệm, có thể công bố ông Karzai trở thành người thắng cuộc trong kì bầu cử và sau đó tòa án tối cao sẽ phê chuẩn. Đó có thể là kết thúc có thể xảy ra theo đánh giá của giáo sư Saikal.

Cũng theo ý kiến của giáo sư Saikal, đằng sau quyết định rút lui của ứng cử viên Abdullah, rất có thể ẩn chứa những ý định khác. Có hai lí do khiến ông Abdullah quyết định rút lui, thứ nhất là việc Tổng thống Karzai không chấp nhận đề nghị cách chức chủ tịch ủy ban bầu cử và thứ hai là vì quyền lợi thống nhất của quốc gia. Giáo sư Saikal cho rằng hiện tại Tổng thống Karzai sẽ phải làm tất cả mọi thứ có thể để xây dựng lại sự tín nhiệm nơi người dân và con đường duy nhất là việc thành lập một chính phủ thống nhất quốc gia, một chính phủ giành được sự tín nhiệm, không bị vấy bẩn bởi tham nhũng và hoạt động kém hiệu quả như chính phủ tiền nhiệm.

Giáo sư Saikal cũng cho rằng khả năng người dân Afghanistan đón chào một chính phủ liên hiệp là rất cao bởi lẽ hiện tại dân số nước này đang bị phân cực mạnh với nhóm ủng hộ ông Karzai, nhóm ủng hộ ông Abdullah và thậm chí có cả nhóm ủng hộ Taliban. Theo lời giáo sư Saikal: “Con đường duy nhất để ông Karzai và những người ủng hộ có thể khẳng định vị trí của mình chống lại Taliban và giành lấy sự tín nhiệm của người dân và cộng đồng quốc tế chính là việc phải xây dựng được chính phủ của một quốc gia thống nhất, một chính phủ có uy tín càng cao càng tốt”.

Giáo sư Saikal bày tỏ sự nghi ngờ việc ông Abdullah, cựu bộ trưởng Ngoại giao, có thể thay đổi quyết định rút lui của mình trước ngày bỏ phiếu vào thứ Bảy tới. Cho tới lúc này, ông Abdullah khá chắc chắn là sẽ không tham gia chính phủ liên hiệp với Tổng thống Karzai, tuy nhiên điều này, theo giáo sư Saikal, còn tùy thuộc vào lời đề nghị của ông Karzai sẽ như thế nào. Ông Adullah theo đuổi đường lối xây dựng một hệ thống quản lí nhà nước tập trung quyền lực nhiều hơn cho quốc hội để có thể đối phó với những cá nhân có quyền lực lớn. Trong khi đó, mô hình xây dựng hệ thống quản lí nhà nước tập trung quyền lực cho tổng thống được ông Karzai xây dựng nhiều năm qua đã hoạt động không hiệu quả.