Bạo động tại Tân Cương - Trung Quốc

07/07/2009 - 18:49 RAVS    

Từ lâu người Uighur vẫn nói rằng họ bị Trung Quốc đàn áp. Nhiều người dân Uighur muốn tách khỏi sự cai trị của Trung Quốc.

• Bình chọn (0)
• Ý kiến (0)
• Chia sẻ
• Bản in

Biểu tình tại thủ phủ Urumqi, Tây Tạng (Nguồn ảnh: AFP)

Bạo động

Cho tới lúc này, các cuộc biểu tình, khởi đầu tại thủ phủ Urumqi thuộc tỉnh Tân Cương ở miền Tây Bắc Trung Quốc bắt đầu lan sang các thành phố khác.

Trước đó, khi đoàn biểu tình tuần hành qua thủ phủ Urumqi vào ngày Chủ Nhật 5/7, hơn 1000 người Uighur đã đụng độ với cảnh sát và khách bộ hành người Hán.

Cho tới nay, ít nhất 156 người thiệt mạng và hàng trăm người bị thương.

Cảnh sát cho biết họ đã bắt hơn 1400 người tình nghi tham gia những cuộc biểu tình.

Lý do ban đầu khiến người Uighur tham gia biểu tình hôm Chủ Nhật tại tỉnh Tân Cương có liên quan tới một vụ việc xảy ra tại một xưởng làm đồ chơi ở tỉnh Quảng Đông ở miền Nam Trung Quốc hồi tháng trước. Vụ đụng độ giữa các công nhân người Hán và người Uighur diễn ra khi công nhân người Hán cáo buộc công nhân người Uighur hiếp dâm các nữ công nhân người Hán. Hơn 100 người bị thương trong vụ xung đột ở Quảng Đông. Giới truyền thông nhà nước Trung Quốc loan tin hai người Uighur thiệt mạng.

Tuy nhiên, tại vùng tự trị Tân Cương ở miền Tây Bắc Trung Quốc, nơi có nhiều người Uighur ở nhất tại Trung Quốc, người dân tin rằng chính quyền đã che dấu số người thực sự thiệt mạng. Người biểu tình ở Tân Cương đòi hỏi chính quyền điều tra vụ việc tại xưởng làm đồ chơi. Tuy nhiên, khi cảnh sát khởi sự giải tán đám đông thì cuộc biểu tình ôn hòa đã trở thành bạo động.

Từ lâu người Uighur vẫn nói rằng họ bị Trung Quốc đàn áp. Họ cho hay chính quyền không cho người Uighur dùng tiếng Uighur và không cho phép người Uighur có hơn số con họ muốn có. Họ cũng cho biết bất kỳ người Uighur nào bày tỏ quan điểm riêng của mình đều bị liệt vào thành phần chủ trương ly khai, khủng bố hay những kẻ cực đoan tôn giáo. Nhiều người dân Uighur muốn tách khỏi sự cai trị của Trung Quốc.

Người Uighur là nhóm dân tộc thiểu số Thổ Nhĩ Kỳ phần đông theo Hồi giáo sống rải rác ở nhiều nơi trong vùng Trung Á.

Lịch sử

Tiến sĩ Michael Clark, chuyên viên về vấn đề Tân Cương tại Đại học Griffith cho biết tình trạng căng thẳng giữa người Hán với người Uighur là điều diễn ra từ đã lâu. Chỉ từ 20 năm trở lại đây, đã có nhiều vụ biểu tình, khi ôn hòa, lúc bạo động của người Uighur. Ông Clark cho hay các vấn đề nảy sinh khi người Trung Quốc gốc Hán tràn vào Tân Cương. Chính quyền Trung Quốc luôn luôn muốn biến vùng này thành một tỉnh như các tỉnh khác ở Trung Quốc. Người Uighur nói rằng người Trung Quốc muốn hòa tan số dân Uighur ít ỏi vào với đa số người Hán bằng cách khuyến khích người Hán di dân lên sống tại Tân Cương.

Năm nay là dịp kỷ niệm 60 năm ngày Tân Cương ‘tái hội nhập’ vào với Trung Quốc. Chính phủ Trung Quốc gọi sự việc này là công cuộc “giải phóng hòa bình Tân Cương”, tuy nhiên nhiều người Uighur vẫn không chấp nhận sự cai trị của Trung Quốc.

Trong khi đó, ông Nur Bekri, Chủ tịch Chính quyền Vùng Tân Cương, cho rằng “những phần tử khủng bố, chủ trương ly khai và cực đoan” đã tạo ra các cuộc biểu tình bạo động hôm Chủ Nhật. Ông Bekri nói sẽ quyết tâm đập tan mọi cuộc biểu tình.

Chính phủ Trung Quốc cũng cảnh báo các cuộc xung đột có thể gia tăng. Tân Cương có tầm quan trọng về mặt chiến lược đối với Trung Quốc vì vùng này giáp ranh với Pakistan và Afghanistan. Chính quyền lo ngại nếu các tổ chức chủ trương ly khai người Uighur liên kết được với các phần tử ly khai Pakistan, họ có thể tạo ra thêm nhiều cuộc xung đột võ trang ở miền Tây Trung Quốc.

Vào ngày thứ Hai 6/7, tình hình ở thủ phủ Urumqi có vẻ yên tĩnh khi 20.000 cảnh sát và binh lính hiện diện đông đảo trên đường phố.

Các thông tin về những vụ bạo động ờ Tân Cương đã lọt ra thế giới bên ngoài thông qua các ‘kênh’ như Twitter, Flickr, YouTube và nhiều diễn đàn khác trên Internet. Các ‘kênh’ thông tin này đã khiến chính phủ Trung Quốc khó khăn trong việc cố kiểm soát tin tức. Các ‘kênh’ này đã ào ạt cung cấp thông tin, hình ảnh, video và cập nhật tình hình ở Tân Cương.

Tuy nhiên, vào chiều thứ Hai 6/7, có vẻ như những trang này đã bị chính quyền Trung Quốc ngăn chặn.

Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc chỉ trình chiếu những hình đầu tiên về bạo động ở Trung Quốc vào trưa ngày thứ Hai. Tuy nhiên, trước đó hơn 12 tiếng đồng hồ, những hình ảnh và thông tin về vụ này đã được loan truyền khắp thế giới nhờ hệ thống internet.

Trong khi đó, Tổng Thư ký Liên hiệp Quốc Ban Ki-moon kêu gọi tự kiềm chế. Ông cho hay mọi vấn đề quốc nội hoặc quốc tế cần phải được giải quyết một các ôn hòa thông qua đối thoại.

Trong đó Liên hiệp Châu Âu EU cũng lên tiếng bày tỏ quan ngại về các cuộc đụng độ ở Tân Cương và kêu gọi chính phủ Trung Quốc tự kiềm chế. Hoa Kỳ cũng bày tỏ “quan ngại sâu sắc” trước diễn biến ở Tân Cương.