Công dân Úc bị Trung Quốc cáo buộc làm gián điệp

13/07/2009 - 15:10 RAVS    
Nguồn Diplomatic channels shut down over Stern Hu case

Giám đốc chi nhánh tập đoàn khoáng sản Úc Rio Tinto tại Trung Quốc, ông Stern Hu bị bắt với cáo buộc làm gián điệp. Nước Úc bày tỏ quan ngại và theo sát sự việc này.

• Bình chọn (0)
• Ý kiến (0)
• Chia sẻ
• Bản in

Thủ tướng Úc Kevin Rudd bị thúc giục đề cập sự việc với Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào (Reuters)

Nước Úc lo ngại cho số phận công dân bị bắt ở Trung Quốc

Hơn một tuần trước đây, ông Stern Hu, một công dân Úc gốc Trung Quốc, giám đốc chi nhánh tập đoàn khai thác khoáng sản Úc Rio Tinto tại Trung Quốc, đã bị cơ quan an ninh Trung Quốc bắt với lời buộc tội ăn cắp bí mật quốc gia. Cùng bị bắt với ông Hu là ba nhân viên của chi nhánh Rio Tinto đặt tại Thượng Hải. Sự việc này hiện đang được chính phủ Úc cũng như giới truyền thông nước này hết sức quan tâm.

Trả lời phỏng vấn tại thành phố Perth, Ngoại trưởng Úc ông Stephen Smith nói rằng phía Trung Quốc chưa cung cấp cho nước Úc bất kì bằng chứng nào cho thấy việc bắt giữ ông Hu là đúng với những nghi ngờ đưa ra. Ông cũng cho biết nước Úc đã chuẩn bị một ‘hành trình dài’ để giải quyết sự việc này.

Theo báo chí Trung Quốc, tập đoàn Rio Tinto, một trong những công ty khai thác khoáng sản lớn nhất Úc, đã đòi các công ty sắt thép Trung Quốc hàng tỉ đô la tiền bồi thường hợp đồng do khủng hoảng tài chính toàn cầu. Tuy nhiên văn phòng của Rio Tinto đặt tại Thượng Hải cho biết họ vẫn đang chờ đợi những thông tin chính thức về những lí lẽ buộc tội các nhân viên của công ty.

Vào cuối tuần trước, bà Julie Bishop, phát ngôn viên ngoại giao của phe Đối lập trong chính quyền Liên bang Úc, cho biết chính phủ nước này cần lên tiếng mạnh mẽ với phía Trung Quốc về sự việc trên. Bà nói: “Đã có một vết rạn nứt lớn trong quan hệ giữa Úc và Trung Quốc. Bắc Kinh đã thiếu hợp tác, không trả lời hàng loạt những câu hỏi về thông tin và cũng không cung cấp thông tin cho phía Úc”. Bà Bishop cũng cho rằng Úc nên suy nghĩ lại về mối quan hệ thương mại với Trung Quốc. Đồng ý với quan điểm này, ông Greg Evans thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp Úc cho biết văn phòng đã khuyên các thành viên của mình nên cẩn trọng trong mối quan hệ kinh tế với Trung Quốc.

Hiện tại ông Hu bị giam giữ tại một nhà giam ở bên ngoài Thượng Hải. Các nhân viên lãnh sự quán Úc được tiếp xúc với ông duy nhất một lần trong tháng nhưng không được bàn luận xung quanh sự việc bắt giữ ông. Lãnh sự quán Úc tại Trung Quốc đã có cuộc gặp đầu tiên với ông Hu vào thứ Sáu tuần trước. Cuộc nói chuyện chỉ được giới hạn xung quanh vấn đề sức khỏe của ông Hu trong quá trình bị giam giữ.

Trả lời phỏng vấn Đài Úc, ông Russell Smith, một nhà phân tích chiến lược, cho biết trong thời điểm này không dễ dàng để có được thông tin từ phía Trung Quốc. Ông nói: “Từ kinh nghiệm làm việc với phía Trung Quốc và trong ngành ngoại giao, khi những việc căng thẳng như thế này xảy ra, rất khó để liên lạc đúng chỗ và lấy được đúng thông tin cần thiết từ chính phủ Trung Quốc”.

Cũng theo ông Smith, ngay cả khi Ngoại trưởng Úc gọi điện trực tiếp cho Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc, các thông tin cũng không dễ có được, bởi lẽ sự việc này đang được điều tra bởi Bộ An ninh Trung Quốc và phía ngoại giao có thể không đưa ra bình luận về vấn đề này.

Một trong những cáo buộc đối với ông Hu mà phía Trung Quốc đưa ra là ông này đã hoạt động gián điệp và ăn cắp các bí mật nhà nước của Trung Quốc. Bình luận về điều này, ông Smith cho biết quan điểm của phía Úc và Trung Quốc là khá khác biệt. Ông nói: “Đối với những công ty nhà nước thì các thông tin của họ cũng thuộc vào thông tin quốc gia. Do vậy việc thu thập thông tin dạng này sẽ bị liệt vào tội xâm phạm an ninh quốc gia. Phía Trung Quốc sẽ nhanh chóng đưa hai vấn đề này nhập làm một và đó chính là những gì chúng ta đang thấy ở đây khi họ cáo buộc ông Hu làm gián điệp”.

Trong một diễn biến mới nhất, Ngoại trưởng Úc Stephen Smith cho biết ông Hu chưa phải ra tòa. Ngoại trưởng Smith nói rằng trong hôm nay, các quan chức Úc sẽ thúc giục phía Trung Quốc ở cả Bắc Kinh lẫn Canberra bằng con đường ngoại giao cương quyết. Ông nói: “Phía Úc sẽ đưa ra hai vấn đề với Trung Quốc. Một, chúng tôi tiếp tục đòi hỏi thông tin chi tiết xung quanh việc bắt giữ ông Hu. Thứ hai là vấn đề tầm quan trọng của việc giải quyết khẩn trương sự việc này”. Cũng theo lời ông Smith, ngoại trưởng hai nước chưa có cuộc nói chuyện nào xung quanh vụ việc trên, song phía Úc sẵn sàng thực hiện điều này vào lúc thích hợp.

Ông David Zweig, Giám đốc Trung tâm Quan hệ Tập đoàn Đa quốc gia thuộc Đại học Khoa học Công nghệ Hồng Kông, cho biết ông không ngạc nhiên khi nhà cầm quyền Trung Quốc không công bố thông tin xung quanh đưa ra những lời buộc tội nặng nề nhằm vào ông SternHu.

Ông Zweig nói: “Họ sẽ không công khai thông tin. Sự việc sẽ có thể không được công bố rộng rãi nhiều. Trong hầu hết các trường hợp, tòa án Trung Quốc khi xử những vụ như thế này sẽ không chia sẻ nhiều thông tin. Một điểm quan trọng với ông Hu là phải đảm bảo ông ta có một luật sư bảo vệ trước tòa. Tuy nhiên thường thì báo chí nói rằng một khi ông ấy đã bị bắt, gần như chắc chắn đã có những bằng chứng và thông tin chống lại ông ấy. Tại phương Tây, những vụ việc như thế này chỉ được xử lí ở khía cạnh gián điệp kinh tế. Nó rất khác nếu nhìn dưới góc độ an ninh quốc gia. Điều này cho thấy Trung Quốc đang đề cao những sự việc như thế này, đưa nó lên tầm mức an ninh quốc gia”.

Trả lời câu hỏi về việc nếu sự việc này không được giải quyết nhanh chóng thì liệu các doanh nghiệp Úc có thể rút khỏi thị trường Trung Quốc và gây ra quan ngại cho phía Trung Quốc hay không, ông Zweig cho biết: “Giữa hai nước tồn tại một mối quan hệ tốt. Đó là một mối quan hệ kinh tế quan trọng. Phía Trung Quốc rõ ràng chưa được tiếp cận nhiều với nguồn lợi khoáng sản của Úc và nước này muốn mua lại các công ty khai khoáng của Úc. Họ thèm muốn những nguồn khoáng sản tại Úc. Do đó, tôi nghĩ phía Trung Quốc sẽ có thể bối rối ít nhiều trước sự việc này. Như vậy mọi người có thể suy luận rằng sẽ có những quan chức trong chính phủ Trung Quốc muốn giải quyết nhanh vụ việc. Họ có thể nói: ‘hãy xử lí nhanh chuyện này, tống khứ kẻ đó đi và chúng ta tiếp tục mối quan hệ làm ăn”.