Châu Á định hướng xu thế chính trị toàn cầu?

06/07/2009 - 14:50 Sen Lam    
Nguồn Asian rivals to shape global politics

Trung Quốc được dự đoán là sẽ trở thành nền kinh tế đứng đầu thế giới trong 20 năm tới. Theo một chuyên gia Châu Á có uy tín, khu vực này đang bước vào một thời kỳ mới -thời kỳ cân bằng quyền lực chính trị.

• Bình chọn (0)
• Ý kiến (0)
• Chia sẻ
• Bản in

Châu Á chỉ có 4% lượng dầu trên thế giới nhưng sử dụng hơn 1/3 trữ lượng dầu (Reuters)

Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu có thể đã gây ra suy giảm kinh tế tại các nước phát triển nhưng ít ảnh hưởng đến viễn cảnh nền kinh tế Trung Quốc.

Mặc dù suy giảm mạnh trong lĩnh vực xuất khẩu, kinh tế Trung Quốc được ước tính sẽ tăng trưởng đến 6% trong năm nay theo thông tin từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF. Trên thực tế, Trung Quốc được dự đoán là sẽ trở thành nền kinh tế đứng đầu thế giới trong 20 năm tới. Tiếp theo là Ấn Độ, đất nước vẫn tự xem là nền kinh tế dẫn đầu khu vực. Ngoài ra còn có Nhật Bản - một nước trong nhiều thập kỷ qua có nền kinh tế hùng mạnh nhất khu vực. Hiện tại, theo một chuyên gia Châu Á có uy tín, khu vực này đang bước vào một thời kỳ mới - thời kỳ cân bằng quyền lực chính trị.

Bill Emmott là cựu tổng biên tập tờ The Economist và tác giả cuốn sách 'Rivals - How the Power Struggle between China, India and Japan Will Shape Our Next Decade' (Các đối thủ - Cuộc chiến quyền lực giữa Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản sẽ định hướng thập kỷ tới như thế nào?). Ông cho rằng câu hỏi chính là liệu các nền kinh tế có nguồn vốn và tài nguyên nội địa hay không. Trung Quốc không bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu bởi đầu tiên, các ngân hàng Trung Quốc không liên quan đến cuộc bùng nổ tín dụng toàn cầu. Thứ hai, Trung Quốc có tỉ lệ nguồn vốn dự trữ khá cao. Thứ ba, Trung Quốc đi theo chu trình riêng, sự suy thoái của Trung Quốc chủ yếu là do chính sách chống lạm phát nước này đề ra năm ngoái để giảm tốc độ tăng trưởng nền kinh tế. Họ không bị ảnh hưởng nặng nề bởi các sự kiện đang diễn ra trên toàn thế giới. Như vậy, Trung Quốc đang tăng trưởng theo nhịp độ riêng, dù chậm hơn hai năm trước đây khá nhiều nhưng nền kinh tế Trung Quốc vẫn vững mạnh.

Biên tập viên Sen Lam của Đài Úc có trao đổi sâu hơn về vấn đề này với Bill Emmott.

PV: Việc Trung Quốc đầu tư khá nhiều vào thị trường Mỹ không phải là mối lo ngại của Bắc Kinh?

EMMOTT: “Không, Tôi nghĩ là không, trừ việc điều này gây ra khó khăn cho Bắc Kinh về vấn đề giá trị đồng nhân dân tệ. Trung Quốc có hai nghìn tỷ đô la ngoại tệ dự trữ, bởi Trung Quốc đã mua đô la để đảm bảo giá trị đồng nhân dân tệ, kiểm soát chặt, không để thả nổi tự do, không tham gia vào thị trường trao đổi ngoại tệ quốc tế. Tuy nhiên, Trung Quốc bị áp lực phải tăng giá trị đồng nhân dân tệ, đồng thời họ cũng không muốn bị tổn thất nặng nề đối với nguồn ngoại tệ dự trữ. Rất nhiều người cho rằng đồng đô la đang gặp khó khăn. Tôi cũng cho rằng Trung Quốc đang gặp khó khăn.”

PV: Có vẻ là Ấn Độ cũng đang theo sát, nền kinh tế Ấn Độ dự kiến sẽ tăng trưởng 6,7% trong năm nay. Ông nghĩ gì về ý kiến dự đoán rằng Trung Quốc và Ấn Độ sẽ vượt Mỹ vào năm 2030?

EMMOTT: “Tôi cho rằng, thứ nhất tất cả những dự báo trong kinh tế đều phải nhìn nhận một cách thăm dò. Cuộc sống có thể thay đổi khá nhanh chóng như người Nhật Bản có thể tuyên bố rằng họ dự kiến sẽ vượt Mỹ và rồi chính Nhật Bản gặp phải khủng hoảng tài chính vào thập kỷ 90 của thế kỷ trước. Trên thực tế, nếu Trung Quốc và Ấn Độ, với dân số mỗi nước khoảng một tỉ người, vượt được Mỹ, điều đó sẽ tốt hơn cho thế giới, bởi như vậy hàng triệu, hàng trăm triệu người sẽ thoát khỏi đói nghèo. Tôi hi vọng họ sẽ vượt Mỹ và rõ ràng họ có tiềm năng đó.”

PV: Tuy nhiên, xét về mối quan hệ trong khu vực, ông có nhận thấy giữa Trung Quốc và Ấn Độ đang hình thành một cuộc chạy đua hay không? Và cuộc chạy đua đó có những ảnh hưởng tiêu cực không?

EMMOTT: “Tôi nghĩ rằng nếu mỗi nước muốn vượt nước khác về khía cạnh kinh tế là một điều tốt. Sự cạnh tranh đó sẽ thúc đẩy cải tổ và hiện đại hóa. Tôi cho rằng công cuộc hiện đại hóa ở Ấn Độ đang có một động lực lớn do Ấn Độ lo sợ họ sẽ thụt lùi sau Trung Quốc. Vấn đề là liệu cuộc đua này có biến thành cuộc chạy đua chính trị và quân sự hay không. Thực tế đã có một số dấu hiệu cho thấy điều này. Vấn đề là mục tiêu kinh tế của hai nước càng ngày càng rộng hơn, đặc biệt trong việc khai thác tài nguyên quanh khu vực Ấn Độ Dương thuộc Châu Phi, vùng Vịnh và tất nhiên là cả từ Úc nữa. Nghĩa là họ bắt đầu mở rộng lực lượng quân sự để bảo vệ đường biển và giao thông biển, sau đó có thể bắt đầu va chạm với nhau ở Ấn Độ Dương và vùng Biển Đông để cạnh tranh tiếp cận các nguồn tài nguyên theo cách chưa từng có trước đây. Như vậy, đấy là khu vực có nguy cơ nảy sinh nhiều vấn đề.”

PV: Như ông nói tài nguyên thiên nhiên trên thế giới là có hạn, vậy ông có cho rằng cuộc cạnh tranh này sẽ biến thành cuộc Chiến tranh Lạnh giữa Ấn Độ và Trung Quốc hay không?

EMMOTT: “Tôi không nghĩ rằng cuộc chạy đua này có thể biến tướng thành cuộc Chiến tranh Lạnh ở Châu Á nhưng tình trạng căng thẳng và sự cạnh tranh ở đây cần phải được giải quyết. Tôi nghĩ rằng dự án của Thủ tướng Úc Kevin Rudd về một cộng đồng Châu Á-Thái Bình Dương đang đi đúng hướng. Trung Quốc và Ấn Độ chưa có truyền thống cộng tác và hợp tác. Chưa có những thể chế Liên Á ở bất kỳ mức độ nào ép buộc các nước cộng tác và tôn trọng lợi ích của nhau. Nhật Bản cũng giống như vậy. Cái chúng ta cần là những thể chế Liên Á tương tự như thể chế của cộng đồng Châu Âu, nếu không nói là giống hệt, để chuyển hướng và làm lắng dịu những căng thẳng và những lợi ích chồng chéo.”

PV: Vậy thưa ông Bill Emmott, ông thấy Nhật Bản đứng đâu trong cuộc chạy đua này?

EMMOTT: “Nhật Bản đang ở thế phòng thủ. Nhật Bản lo ngại rằng vị trí của mình sẽ bị Trung Quốc vượt qua. Tuy nhiên, Nhật Bản cần cải tổ nền kinh tế trên hết, họ sẽ có một cuộc bầu cử vào tháng Chín tới. Tôi hi vọng cuộc bầu cử này sẽ có ảnh hưởng mạnh mẽ, sẽ hất cẳng Đảng Tự do Dân chủ đã thống trị Nhật Bản hơn một nửa thế kỷ qua và thay thế bởi Đảng Dân chủ Nhật Bản. Điều đó sẽ tạo một bước ngoặt thực sự cho Nhật Bản. Nhật Bản cần có một bước ngoặt bởi họ cần tổ chức các hoạt động một cách hiệu quả nếu không muốn thụt lùi sau Trung Quốc.”