Băng vĩnh cửu ở Bắc cực đang dần biến mất

09/11/2009 - 12:38 David Ljunggren    
Nguồn Multiyear Arctic ice 'effectively gone'

Theo một chuyên gia nghiên cứu về Bắc cực, lớp băng vĩnh cửu hàng ngàn tuổi bao phủ Bắc Băng Dương đang dần biến mất. Hiện tượng này sẽ tạo điều kiện cho việc mở đường tàu thủy lên Bắc cực dễ dàng hơn.

• Bình chọn (0)
• Ý kiến (0)
• Chia sẻ
• Bản in

Nhiều người đang lo ngại lớp băng bao phủ vùng Đại dương Bắc cực đang ngày càng mỏng đi. (Ho New/Reuters)

Những tảng băng lớn dày đến 80 mét, không thể công phá nổi, đã chặn đường đi của tàu thủy tìm đường tắt xuyên qua con đường huyền thoại hành lang Tây Bắc (Northwest Pasage) nối từ Đại Tây Dương tới Thái Bình Dương.

Tuy nhiên, giáo sư David Barber ở trường Đại học Manitoba, cho biết băng vĩnh cửu đang tan với tốc độ nhanh khác thường.

“Băng vĩnh cửu ở vùng biển bắc bán cầu sắp tan hết”, Giáo sư David thuyết trình tại Nghị viện Canada.

Số băng ít ỏi còn lại đang đông lại tại quần đảo gần Bắc cực của Canada, cách xa tuyến đường tiềm năng của tàu chở hàng.

Các nhà khoa học cho rằng nhiệt độ vùng Bắc cực tăng cao hơn và lượng băng trên biển đang tan liên quan tới hiện tượng khí thải nhà kính, nguyên nhân chính gây ra nhiệt độ ấm lên trên toàn cầu.

Giáo sư Barber thuyết trình trước Nghị viện sau khi trở về từ chuyến thám hiểm vùng Bắc cực. Đoàn thám hiểm đã nỗ lực tìm kiếm nhưng chưa phát hiện thấy tảng băng vĩnh cửu lẽ ra đang ở vùng biển Beaufort, ngoài khơi thị trấn biển Tuktoyaktuk của Canada.

Thay vào đó, tàu phá băng của giáo sư David tìm thấy hàng trăm kilomet băng đang tan - những lớp băng mới mỏng có độ dày 50 centimet bao phủ lên những tảng băng nhỏ lâu năm hơn.

“Tôi chưa từng thấy hiện tượng này trong 30 năm làm việc ở vùng Bắc cực. Hiện tượng này xảy ra rất nhanh”, Giáo sư David nhận xét. “Trên thực tế, nếu muốn lái tàu qua vùng Bắc cực, người ta thường chú ý tới những tảng băng vĩnh cửu. Tuy nhiên, người ta chưa chú ý đến những lớp băng đang tan. Đoàn thám hiểm của tôi đã xuyên qua lớp băng này được 13 hải lý. Việc di chuyển qua những lớp băng này khá dễ dàng.”

Lớp băng bao phủ đang chìm xuống

Các nhà khoa học đang tiếp tục tranh luận về tốc độ tan của những tảng băng vĩnh cửu. Số liệu của Mỹ cho thấy lớp băng bao phủ năm 2009 thấp thứ ba trong lịch sử, thấp hơn mức năm 2007 và 2008.

Ngày càng nhiều nhà khoa học tin rằng Bắc cực sẽ không còn những tảng băng vĩnh cửu vào mùa hè năm 2030 - lần đầu tiên trong lịch sử một triệu năm.

“Tôi cho rằng, trên thực tế, hiện nay chúng ta bắt đầu có mùa không có băng ở Bắc cực. Lớp băng vĩnh cửu là rào cản ngăn việc sử dụng và phát triển ở vùng Bắc cực”, Giáo sư Barber nhận định.

Những lớp băng mới luôn được hình thành ở Bắc cực vào mùa đông, khi nhiệt độ xuống rất thấp, cách xa dưới nhiệt độ đóng băng (độ 0) và Bắc cực không có ánh năng mặt trời.

Các công ty tàu thủy đang tìm cách tận dụng lợi thế ở vùng nước ấm. Năm nay, hai tàu chở hàng của Đức đã thực hiện thành công cuộc hành trình từ Hàn Quốc dọc theo bờ biển phía bắc Siberia của Nga không cần sự trợ giúp của tàu phá băng.

Hiệu ứng Albedo

Vùng Bắc cực đang ấm lên với tốc độ nhanh gấp ba lần so với các vùng khác trên Trái đất, một phần do ảnh hưởng của hiệu ứng phản xạ của băng, còn gọi là hiệu ứng phản hồi Albedo.

Do ngày càng nhiều băng tan, những vùng biển tối hơn được tiếp xúc với ánh sáng mặt trời. Những vùng biển này hấp thụ lượng ánh sáng mặt trời nhiều hơn và làm cho nước ấm lên nhanh hơn. Do vậy, băng ngày càng tan nhiều hơn.

Giáo sư Barber cho biết băng hiện đang tan do ảnh hưởng của cả tia sáng mặt trời và lớp nước ấm phía dưới.

Các nhà khoa học cũng nhận thấy nhiều cơn bão xoáy do các vùng áp thấp trở nên mạnh hơn khi chúng hấp thu nhiệt từ lớp nước ấm. Các cơn bão này tạo ra những đợt sóng biển phá vỡ những tảng băng và tích tụ những đống tuyết lớn, khiến cho những tảng băng không thể dày thêm.

Sau một thời gian dài tìm kiếm, tàu phá băng của Giáo sư Barber phát hiện thấy một tảng băng nổi rộng 16 kilomet, dày khoảng từ 6 đến 8 mét. Tuy nhiên, trong khi đoàn thủy thủ đang theo dõi, tảng băng nổi bị tấn công bởi những đợt sóng và tan ra trong vòng 5 phút.

“Những gì đang xảy ra ở Bắc cực là dấu hiệu sớm cho thấy những hiện tượng sẽ xảy ra trên toàn cầu trong vài thập kỷ tới… Vì vậy, chúng ta nên đặc biệt chú ý đến hiện tượng này”, Giáo sư Barber khuyến cáo.